Lettergrootte: a a a

Bijeenkomst vrijheid en veiligheid bij dementie in Ede

Je woont in een seniorenflat. Naast je woont je buurvrouw van 82 jaar en zij heeft dementie. Steeds vaker doet zij een beroep op je voor allerlei zaken: een bezoekje aan de huisarts, een blik openmaken of elke avond de televisie aanzetten. Je bent wel eens bezorgd dat zij het gas laat aanstaan. In jouw wijk loopt je overbuurman. Hij is ernstig verward en je ziet dat hij de weg naar huis niet kan terugvinden. Zonder op het verkeer te letten steekt hij de straat over. Je brengt hem even thuis.
Hoe ver strekt jouw hulp en wat is voor jou de grens? Bij dementie komen vrijheid en veiligheid vaak onder druk te staan. Hoe verder iemand in het ziekteproces is, des te meer dilemma’s er ontstaan in de zorg voor mensen met dementie. Vaak onbedoeld met vrijheidsbeperking en onvrijwillige zorg tot gevolg. Zijn er manieren om goede zorg te verlenen én iemand zo veel mogelijk (bewegings)vrijheid en zelfbeschikking te laten houden? Over dit onderwerp organiseert Ketenzorg Dementie Gelderse Vallei op 9 november een bijeenkomst.

Dilemma’s
Ellen Groenestein is woonconsulent bij Woonstede en maakt deel uit van het wijkteam Veldhuizen Kernhem. Martin van Brakel is huismeester bij twee seniorencomplexen, waarbij de gemiddelde leeftijd van de bewoners tegen de 80 jaar loopt. Hij is daar het eerste aanspreekpunt en hoort en ziet veel mensen die met dementie te maken hebben. Als er instanties bij betrokken moeten worden of er ontstaat een onveilige situatie, komt Ellen in beeld. Ellen: “Mijn eerste ervaring met dementie was met mijn oma. Ondanks dat zij door de ziekte terugging naar het verleden, genoot zij van het leven. Zij was blij en vrolijk. Het was voor mij een eyeopener toen ik door mijn werk erachter kwam dat er meerdere kanten aan deze ziekte zitten. Iemands karakter en gedrag kan veranderen.

Mijn oma was vrolijk, maar in mijn werk zag ik dat dementie ook tot uiting komt in agressief gedrag en dat iemands gedrag vergelijkbaar was met iemand die dronken was.” Samen hebben Martin en Ellen een zaak opgepakt waarbij de veiligheid bij koken in het geding kwam. “Wie op zo’n moment een beslissing moet nemen is niet duidelijk. Wij zijn in gesprek gegaan met de dochter en er is besloten om het gas af te sluiten. We zijn ook verantwoordelijk voor de veiligheid van de andere bewoners”, vertelt Ellen. Kinderen hebben soms niet in de gaten dat er wat aan de hand is, omdat zij de ouders niet dagelijks zien. Bij een bezoek doen de ouders zich beter voor. “Het zijn de buren die opmerken dat er wat mis is”, vertelt Martin. “Er wordt meer en meer een beroep gedaan op buurtbewoners, maar hoe ver ga je met het bieden van je hulp? Het begint bij kleine situaties, zoals boodschappen doen of iemand naar het ziekenhuis brengen. Er komt een steeds grotere belasting op hun schouders te liggen, zoals bijvoorbeeld het regelen van bankzaken. Het kan zelfs zo ver gaan dat mensen overwegen om te verhuizen, omdat de last te groot wordt. Ik heb een bewoner naar een cursus gestuurd, om te leren daarmee om te gaan. Bewoners wonen zelfstandig, maar hoe ver ga je?”

Signalen dementie
Martin: “Als een bewoner voor de tweede keer meldt dat de huissleutel door een insluiper is meegenomen, dan zit er iets niet goed. Net zoals iemand herhaalde keren achter elkaar hetzelfde vraagt of vertelt. Ik heb een taak om bepaalde zaken aan te kaarten en instanties in te schakelen.” Belangrijk is om met de bewoners, de hulpverlening, Woonstede en het wijkteam de verbinding te zoeken en dat er duidelijkheid is wie de regie heeft en wie beslist. Ellen: “Regels zijn goed, die bepalen de richting. We moeten er met zijn allen wel flexibel mee omgaan.”

Dialoogbijeenkomsten
Alzheimer Nederland, IDé-Innovatiekring Dementie en LOC Zeggenschap in zorg ontwikkelden een twee uur durende dialoogbijeenkomst over Vrijheid en veiligheid bij dementie. Tijdens zo’n bijeenkomst worden dilemma’s besproken en nieuwe inzichten gedeeld. Deze bijeenkomsten zijn voor iedereen die te maken heeft met dementie. Via filmpjes worden praktijkvoorbeelden en mogelijke oplossingen geschetst. Deelnemers gaan onder begeleiding van een gespreksleider met elkaar in gesprek. Om samen te onderzoeken wat vrijheid en veiligheid betekent voor mensen met dementie, mantelzorgers, naasten, verzorgenden, behandelaars, beleidsmakers en andere betrokkenen. Op 9 november van 14.30-16.00 uur organiseert Ketenzorg Dementie Gelderse Vallei deze bijeenkomst die wordt geopend door wethouder Gerrie Ligtelijn-Bruins. Locatie is De Open Hof, Hoflaan 2 in Ede. De zaal is open vanaf 14.00 uur. Deelname is kosteloos. Opgeven kan op de volgende manieren: www.vrijheidenveiligheid.nl, telefonisch of per mail via Malkander: (0318) 20 80 80 of info@malkander-ede.nl (Anilah Wongsopawiro).

Bel 088 60 50 500